Alles over molens
De Vlijt Meppel
Hoe werkt een molen?
Energiebron
Een belangrijk verschil tussen molens is de bron waar de molen zijn energie vandaan haalt. De twee grootste groepen zijn de windmolens en de watermolens. Daarnaast kennen we nog rosmolens en handmolens, allemaal aangedreven door een andere energiebron.
Handmolens
Voor handmolens is menskracht de energie-bron. Twee ongeveer even grote stenen lig-gen daarbij op elkaar en het graan stroomt ertussen. Door het maken van een draaien-de of wrijvende beweging met de bovenste steen, wordt het graan fijngemalen.
Rosmolens
Bij een rosmolen wordt de kracht geleverd door een paard (ros). Het dier loopt rondjes en zet daarbij een groot wiel in beweging. Dit wiel is verbonden met de molenstenen waartussen het graan vermalen wordt. Er zijn nog een aantal rosmolens in Nederland in bedrijf te zien zoals bijvoorbeeld in het Openluchtmuseum te Arnhem.
Watermolens
Watermolens maken gebruik van stromend water van beken en riviertjes. Met een schoepenrad wordt een as in beweging gezet. Via allerlei assen en spillen met wielen kunnen er vele werktuigen in de molen worden aangedreven. Meestal zijn dat molenstenen waartussen het graan vermalen wordt, maar er zijn ook andere werkzaamheden die verricht kunnen worden.
Dit type molen werd vooral gebouwd in de hoger gelegen gebieden van Nederland. Op dit moment zijn er nog 106 watermolens in ons land, vooral in de provincies Overijssel, Gelderland, Noord-Brabant en Limburg.
Windmolens
De wind zet de wieken van de molen in beweging. De vier wieken vormen samen het wiekenkruis wat bevestigd is in een grote gietijzeren as. Op deze as zit een groot wiel, het bovenwiel, dat weer een ander wiel aandrijft. Via allerlei assen en spillen met wielen kunnen er vele werktuigen in de molen worden aangedreven. Meestal zijn dat molenstenen waartussen het graan vermalen wordt, maar er zijn ook andere werkzaamheden die verricht kunnen worden. Molens kunnen polders droog malen, olie uit zaden persen of hout zagen. Daarom zijn molens voor de ontwikkeling van Nederland zo belangrijk geweest. Voordat de stoommachine, de dieselmotor en de electromotoren werden uitgevonden, waren molens de belangrijkste werktuigen die werden aangedreven door wind (of water). Windmolens werden vooral gebouwd in gebieden met regelmatige wind van voldoende kracht. Er zijn nog 1035 windmolens over.
